అమెరికాలో అభిశంసన ఎలా జరుగుతుంది, హెగ్సెత్ పదవి పోయే అవకాశం ఎందుకు తక్కువ
సాధారణ మెజారిటీతో ప్రతినిధుల సభ కేబినెట్ మంత్రిని అభిశంసించవచ్చు, కానీ పదవి నుంచి తొలగించాలంటే సెనేట్లో మూడింట రెండొంతుల ఓట్లు కావాలి.
అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్సెత్పై రిపబ్లికన్ సభ్యుడు థామస్ మాసీ నవంబర్ 9న ఎనిమిది అభిశంసన అభియోగాలను ప్రవేశపెట్టారు. కాంగ్రెస్ అనుమతి లేకుండా ఇరాన్పై యుద్ధం చేశారన్నది ఆరోపణ. నవంబర్ 11 లోగా ప్రతినిధుల సభలో ఓటింగ్ జరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ ప్రక్రియ ఎలా సాగుతుందో, పదవి నుంచి తొలగించడం ఎందుకు కష్టమో చూద్దాం.
అభిశంసన అంటే ఏమిటి?
సీనియర్ అధికారులను తొలగించేందుకు అమెరికా రాజ్యాంగం కాంగ్రెస్కు ఇచ్చిన మార్గమే అభిశంసన. అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యక్షుడు, “అందరు పౌర అధికారులు” అభిశంసనకు గురై “దేశద్రోహం, లంచం లేదా ఇతర తీవ్ర నేరాలు, దుష్ప్రవర్తన”లో దోషులుగా తేలితే తొలగించవచ్చని ఆర్టికల్ II చెబుతోంది. రక్షణ మంత్రి వంటి కేబినెట్ సభ్యులు పౌర అధికారులే.
ఇది రెండు దశల ప్రక్రియ. అభిశంసన కేవలం అభియోగం మాత్రమే; దానితో ఎవరూ పదవి కోల్పోరు.
నిర్ణయం ఎవరిది?
- ప్రతినిధుల సభ అభియోగాలు మోపుతుంది. ఓటు వేసినవారిలో సాధారణ మెజారిటీతో అభియోగాలు ఆమోదం పొందుతాయి; సభలో 435 స్థానాలు ఉన్నాయి.
- తర్వాత సెనేట్ విచారణ జరుపుతుంది. దోషిగా తేల్చాలంటే హాజరైన సెనేటర్లలో మూడింట రెండొంతుల మంది, అంటే 100 మందీ ఓటు వేస్తే 67 మంది, మద్దతు ఇవ్వాలి.
- దోషిగా తేలితే అధికారి పదవి కోల్పోతారు. భవిష్యత్తులో సమాఖ్య పదవులు చేపట్టకుండా కూడా సెనేట్ నిషేధించవచ్చు.
ఒక్క సభ్యుడు ఓటింగ్ను ఎలా తప్పనిసరి చేయగలరు?
ఏ సభ్యుడైనా అభిశంసన అభియోగాలను “ప్రివిలేజ్డ్” తీర్మానంగా ప్రవేశపెట్టవచ్చు. అప్పుడు రెండు శాసన దినాల్లో సభ దానిపై చర్య తీసుకోవాలి. కానీ మెజారిటీ పక్షం అభియోగాలపై చర్చించాల్సిన అవసరం లేదు. వాటిని పక్కన పెట్టేందుకు (“టేబుల్” చేసేందుకు) లేదా కమిటీకి పంపేందుకు ఓటు వేయవచ్చు; సాధారణంగా విషయం అక్కడితో ముగుస్తుంది.
అందుకే మాసీ చర్యను విధేయతకు పరీక్షగా చూస్తున్నారు. జనవరి వరకు సభలో రిపబ్లికన్లదే మెజారిటీ; స్పీకర్ మైక్ జాన్సన్ దీనిని చౌకబారు ఎత్తుగడ అని అన్నారు.
ఎప్పుడైనా కేబినెట్ మంత్రిని తొలగించారా?
లేదు. ప్రతినిధుల సభ ఇద్దరు కేబినెట్ సభ్యులను అభిశంసించింది: 1876లో యుద్ధ శాఖ మంత్రి విలియం బెల్క్నాప్ (ఓటింగ్కు కాస్త ముందు ఆయన రాజీనామా చేశారు), 2024లో హోంల్యాండ్ సెక్యూరిటీ మంత్రి అలెహాండ్రో మయోర్కాస్. బెల్క్నాప్ను సెనేట్ నిర్దోషిగా ప్రకటించగా, మయోర్కాస్పై అభియోగాలను విచారణ లేకుండానే కొట్టివేసింది.
సెనేట్ ఇప్పటి వరకు పదవి నుంచి తొలగించింది సమాఖ్య న్యాయమూర్తులను మాత్రమే.
హెగ్సెత్కు దీని అర్థం ఏమిటి?
సభ అభిశంసించినా, సెనేట్లో ఇప్పుడు రిపబ్లికన్ల మెజారిటీ ఉంది కాబట్టి 67 ఓట్లు రావడం చాలా కష్టం. మధ్యంతర ఎన్నికల్లో పుంజుకున్న డెమొక్రాట్లు జనవరిలో రెండు సభలపై నియంత్రణ పొందుతారు, కానీ వారికీ సెనేట్లో 67 స్థానాలు ఉండవు.
అయినా ఒత్తిడి ప్రభావం చూపవచ్చు. అభిశంసన భయంతో అధికారులు రాజీనామా చేసిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. హెగ్సెత్ను తప్పించేలా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్పై ఒత్తిడి తేవాలనుకుంటున్నట్లు మాసీ చెప్పారు.
భారత్లో ఎలా భిన్నం?
భారత్లో మంత్రులకు అభిశంసన లేదు. ప్రధానమంత్రి సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి ఇష్టమున్నంత వరకు మంత్రులు పదవిలో ఉంటారు; మొత్తం ప్రభుత్వం లోక్సభ మద్దతు నిలుపుకోవాలి, అవిశ్వాస తీర్మానంతో లోక్సభ దానిని తొలగించవచ్చు. భారత్లో అభిశంసన రాష్ట్రపతికే వర్తిస్తుంది (రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 61); న్యాయమూర్తులను పార్లమెంటులో ఇలాంటి ప్రక్రియతోనే తొలగించవచ్చు.
తర్వాత ఏమిటి?
నవంబర్ 11 లోగా అభియోగాలపై సభ ఓటు వేసే అవకాశం ఉంది; ఎక్కువగా వాటిని పక్కన పెట్టాలా వద్దా అనే దానిపైనే ఓటింగ్ జరగవచ్చు.