రైతులు ధాన్యాన్ని తొందరపడి అమ్ముకోకుండా ఆధునిక సైలోలు: తెలంగాణ ప్రణాళిక

వరి రైతులు పంటను తొందరపడి తక్కువ ధరకు అమ్ముకోకుండా, ధర బాగున్నప్పుడు అమ్ముకునేలా ఆరబెట్టే సదుపాయాలతో కూడిన ఆధునిక సైలోల నెట్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. పౌర సరఫరాల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి శనివారం, నవంబర్ 7న ఈ ప్రణాళికను ప్రకటించారు.

అసలు సమస్య తేమ. కోసిన వెంటనే ధాన్యంలో సుమారు 25% తేమ ఉంటుంది; అది త్వరగా పాడవుతుంది కాబట్టి చాలామంది రైతులు కోసిన రోజులోపే, తరచుగా పంట విలువ కంటే తక్కువకే అమ్మేస్తున్నారు. శాస్త్రీయంగా 12% తేమ వరకు ఆరబెడితే సురక్షితంగా నిల్వ చేయవచ్చు. ఇప్పుడు క్వింటాలుకు ₹3,500 నుంచి ₹4,500 పలుకుతున్న ప్రీమియం రకాలకు అప్పుడు ₹5,000 నుంచి ₹5,500 వరకు రావచ్చని సమావేశంలో అధికారులు వివరించారు.

రెండు నమూనాలను సిద్ధం చేయాలని, వాటిలో ఒకటి ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంతో ఉండాలని, వ్యయం, అద్దె బాధ్యతలతో కూడిన ప్రతిపాదనలు ఖరారు చేయాలని మంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు. ఈ సైలోలు ప్రస్తుత ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థకు అదనంగా ఉంటాయి కానీ దాన్ని భర్తీ చేయవు.

నేపథ్యం

ఈ ఆలోచన జూన్‌లో మొదలైంది. తొలి దశలో 20 ప్రాంతాల్లో మొత్తం 50,000 టన్నుల సామర్థ్యంతో సైలోలు నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. సాగునీటి విస్తరణతో రాష్ట్రంలో వరి దిగుబడి పెరగడంతో నిల్వ సమస్య తీవ్రమైంది. 2025-26 ఖరీఫ్ సీజన్‌లో రికార్డు స్థాయిలో 80 లక్షల టన్నుల ధాన్యం కొనుగోలు చేయాలని రాష్ట్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; అప్పట్లోనే తక్షణ నిల్వ సంక్షోభం ఉందని మంత్రి అన్నారు. సన్నరకాలకు ప్రభుత్వం క్వింటాలుకు ₹500 బోనస్ కూడా ఇస్తోంది; దీంతో ఎక్కువమంది రైతులు వాటిని సాగుచేస్తున్నారు.

తర్వాత ఏమిటి

గడువు గానీ, బడ్జెట్ గానీ ఇంకా ఖరారు కాలేదు. సైలోల నిర్మాణ వ్యయం, ప్రైవేటు నిర్వాహకులకు చెల్లించే అద్దెతో సహా సమగ్ర ప్రతిపాదనలతో అధికారులు మళ్లీ రావాల్సి ఉంది.