హైదరాబాద్ అండాల వ్యాపార ముఠా: క్లినిక్‌లపై చర్యల జాప్యాన్ని తప్పుపట్టిన మహిళా కమిషన్

ఫెర్టిలిటీ క్లినిక్‌ల కోసం హైదరాబాద్‌లో మహిళలకు డబ్బులిచ్చి దళారులు వారి అండాలను సేకరించారన్న ఆరోపణలున్న ముఠా వ్యవహారంలో చర్యలు నెమ్మదిగా సాగుతుండటాన్ని తెలంగాణ రాష్ట్ర మహిళా కమిషన్ తప్పుపట్టింది. ఫిర్యాదుల్లో పేర్కొన్న ఐదు ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలకు నోటీసులు జారీ చేసి, తమ ముందు హాజరై వివరణ ఇవ్వాలని ఆదేశించింది.

ఒక వ్యభిచార ముఠాపై పోలీసులు చేసిన దాడితో ఈ వ్యవహారం వెలుగులోకి వచ్చింది; అండాల సేకరణ కోసం మహిళలను ఎలా రప్పిస్తున్నారో ఆ దాడి ద్వారా మల్కాజిగిరి పోలీసులు గుర్తించారు. పోలీసులు ఎనిమిది మందిని అరెస్ట్ చేసి, 43 మంది మహిళలను రక్షించారు. దళారుల నుంచి డబ్బులు తీసుకుని కనీసం 400 మంది మహిళలు అండాలు ఇచ్చినట్లు ప్రాథమిక విచారణలో తేలిందని పోలీసులు తెలిపారు.

ఇప్పటివరకు కొందరు ఏజెంట్లపైనే కేసులు నమోదయ్యాయని, అండాలు సేకరించిన క్లినిక్‌లపై ఎలాంటి చర్యలూ లేవని కమిషన్ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఎల్బీ నగర్, బంజారాహిల్స్, అమీర్‌పేట్, హబ్సిగూడ, పంజాగుట్ట తదితర ప్రాంతాల్లోని పది ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలు ఈ నెట్‌వర్క్‌తో కలిసి పనిచేశాయని దర్యాప్తు అధికారులు గుర్తించారు; ఏకంగా 22 ఫెర్టిలిటీ, సహాయక పునరుత్పత్తి కేంద్రాలు పరిశీలనలో ఉన్నాయని ఒక కథనం పేర్కొంది. నిర్వాహకులు, దళారులు, క్లినిక్‌ల మధ్య జరిగిన చెల్లింపులను గుర్తిస్తున్నామని, కేంద్రాలు చట్టాన్ని పాటించాయో లేదో పరిశీలిస్తున్నామని పోలీసులు చెబుతున్నారు. ఏ కేంద్రంపైనా ఇంకా అభియోగాలు నమోదు కాలేదు.

ఇది ఎందుకు చట్టవిరుద్ధం

సహాయక పునరుత్పత్తి సాంకేతికత (నియంత్రణ) చట్టం, 2021 ప్రకారం మానవ అండాల కొనుగోలు, అమ్మకం నేరం. ఒక మహిళ జీవితంలో ఒక్కసారి మాత్రమే అండాలు దానం చేయవచ్చు; ఆమె వివాహితురాలై, సొంత బిడ్డను కలిగి ఉండాలి; ఆమె నుంచి ఏడుకు మించి అండాలు సేకరించకూడదు. అండాల సేకరణలో హార్మోన్ ఇంజెక్షన్లు, ఒక చిన్న ప్రక్రియ ఉంటాయి; పదేపదే సేకరిస్తే మందులకు అండాశయాలు ప్రమాదకరంగా స్పందించడం సహా ఆరోగ్య ముప్పులు ఉంటాయి.

హైదరాబాద్‌లో వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఫెర్టిలిటీ వ్యాపారంలో వరుస కుంభకోణాల్లో ఇది తాజాది. 2025లో సరోగసీ ముసుగులో శిశువులను అమ్ముతున్నారన్న ఆరోపణలపై ఒక డాక్టర్‌ను పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు.

తర్వాత ఏమిటి

ఐదు కేంద్రాలు కమిషన్ నోటీసులకు సమాధానం ఇవ్వాల్సి ఉంది. ఏజెంట్లు, క్లినిక్‌ల మధ్య డబ్బు లావాదేవీలను పోలీసులు ఇంకా ఆరా తీస్తున్నారు.